در اينكه در ميان « تنزيل » و « انزال » چه تفاوتى است ؟ و اين اختلاف تعبير در اين آيات به چه منظور است ؟ آنچه از پاره اى از متون لغت استفاده مىشود اين است كه « تنزيل » معمولا در مواردى گفته مىشود كه چيزى تدريجا نازل شود در حالى كه « انزال » معنى عامى دارد كه هم شامل نزول تدريجى مىگردد ، و هم نزول دفعى ( 1 ) . بعضى نيز اين دو را در مقابل يكديگر دانسته‌اند و معتقدند « تنزيل » فقط نزول تدريجى و « انزال » فقط نزول دفعى است ( 2 ) . بنا بر اين اختلاف تعبير فوق ممكن است به خاطر آن باشد كه قرآن داراى دو گونه نزول است ، يكى نزول دفعى كه در شب قدر و در ماه مبارك رمضان واقع شد كه يك جا بر قلب پيامبر گرامى اسلام نازل گشت چنان كه قرآن مىگويد : إِنَّا أَنْزَلْناه فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ : « ما قرآن را در شب قدر نازل كرديم » ( قدر آيه 1 ) - إِنَّا أَنْزَلْناه فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ : « ما آن را در شب مباركى نازل كرديم » ( دخان - 3 ) - شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيه الْقُرْآنُ « ماه رمضان همان ماهى است كه قرآن در آن نازل شده است » ( بقره - 185 ) . در تمام اين موارد از ماده « انزال » استفاده شده كه اشاره به نزول دفعى قرآن است . و نزول ديگرى كه تدريجا در طى 23 سال دوران نبوت پيامبر ص صورت گرفت ، و در هر حادثه و ماجرايى آياتى متناسب آن نازل گرديد ، و مسلمانها را مرحله به مرحله در مدارج كمال معنوى و اخلاقى و اعتقادى و اجتماعى سير داد ،

--> ( 1 ) مفردات راغب ماده « نزل » ( و الفرق بين الانزال و التنزيل فى وصف القرآن و الملائكة ان التنزيل يختص بالموضع الذى يشير اليه انزاله مفرقا و مرة بعد اخرى ، و الانزال عام ) . ( 2 ) در تفسير كبير فخر رازى اين تفاوت از بعضى نقل شده است .